Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/ewa40ewa/domains/mexicoentero.pl/public_html/wp-content/plugins/revslider/includes/operations.class.php on line 2854

Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/ewa40ewa/domains/mexicoentero.pl/public_html/wp-content/plugins/revslider/includes/operations.class.php on line 2858

Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/ewa40ewa/domains/mexicoentero.pl/public_html/wp-content/plugins/revslider/includes/output.class.php on line 3708
Religia Majów - Mexicoentero
pl +521 984 132 8060 info@mexicoentero.pl

Większa część posiadanych przez nas informacji o wierzeniach Majów pochodzi z wykopalisk archeologicznych, zwłaszcza ze świątyń, rzeźb, malowideł, artefaktów z kamienia i kości oraz ceramiki. Część informacji pochodzi także ze źródeł pisanych: kodeksów spisanych w języku maya lub po hiszpańsku oraz relacji pierwszych konkwistadorów i towarzyszących im hiszpańskich zakonników. Dzięki tym źródłom wiemy dziś, że religia Majów, z prostych wierzeń ludu z epoki preklasycznej opartych na obserwacji i interpretacji zjawisk naturalnych i przyrodniczych, ewoluowała stopniowo wraz z coraz dokładniejszymi odkryciami astronomicznymi, podporządkowując sobie w okresie klasycznym wszystkie aspekty życia Majów i wpływając zarówno na sztukę, naukę, architekturę, jak też na kalendarz wypraw wojennych i cyklu rolniczego.

Na początku późnego okresu preklasycznego, od ok. 300 r.p.n.e., kiedy zaczęto wznosić większe miasta i centra religijne, Majowie wypracowali bardziej złożoną koncepcję religijną, opartą na deifikowaniu ciał niebieskich (gwiazd i planet) oraz na powiązaniu wierzeń ze ściśle określonymi cyklami czasu. Opracowana przez warstwę kapłańską koncepcja nadawała religii coraz bardziej ezoteryczny charakter, zaś wierzeniom towarzyszyła obszerna mitologia, interpretowana przez perfekcyjnie zorganizowanych kapłanów.

Krok po kroku religia Majów stawała się jednym z najbardziej zawiłych wyznań religijnych w całej Mezoameryce. Podczas okresu klasycznego obejmowała już dużą liczbę bóstw, zwykle dualistycznych – pół męskich – pół kobiecych; pół starych – pół młodych; pół zwierzęcych – pół ludzkich itp. Rytuały i ceremonie odprawiane przez Majów również uzyskiwały coraz bardziej skomplikowany charakter, zaś wiele z nich zdeterminowanych było przez nadzwyczajne odkrycia astronomiczne, pozwalające na dokładne określenie ruchu gwiazd i planet oraz przewidywanie zdarzeń astronomicznych. Dla Majów uniwersum było swoistym sacrum, zaś czas postrzegali, jako zjawisko cykliczne, a nie liniowe, wobec czego głęboko wierzyli w możliwość wcześniejszego przewidzenia przyszłych wydarzeń. Ponadto wierzyli oni, że następujące po sobie cykle czasu przynoszą ze sobą przychylność lub niełaskę bogów – charakter boga przyporządkowanego do danego miesiąca lub roku przesądzał o powodzeniu lub klęsce w danym okresie czasu. W związku z tym, wiele rytuałów odprawianych było w celu zadowolenia bogów, otrzymania od nich przepowiedni i wskazówek i utrzymania w ten sposób porządku kosmicznego, a kapłani, potrafiący interpretować wolę bogów, cieszyli się wielkim szacunkiem. Majowie za wszelką cenę starali się wyszukiwać jak najkorzystniejsze okresy dla realizacji swoich zamierzeń, wierząc, że to pomoże pokierować ich sprawy właściwym torem.

 

Wszystkie ceremonie religijne były odprawiane przez kapłanów, których praca była ściśle powiązana z obserwacjami astronomicznymi, zaś terminy wszystkich uroczystości wynikały z liczącego 260 dni kalendarza rytualnego i miały głębokie znaczenie symboliczne. Terminarz obrzędowy by ściśle określony i przestrzegany, zaś odprawianie rytuałów obowiązywało przez szereg świętych dni, takich jak zakończenie cyklów katun, nowy rok, początek miesiąca, okresy zasiewów i żniw itd. Kapłani kontrolowali odkrycia astronomiczne, na ich podstawie dokonywali matematycznych kalkulacji i gromadzili bardzo użyteczną dla rolnictwa wiedzę na temat związanych z ruchem gwiazd i planet cyklami pór roku i czasu. Stali oni na straży bogatej tradycji, odziedziczonej częściowo po mistycznych Olmekach oraz kulturze Teotihuacán. Bezpośrednio przed i po uroczystościach kapłani przestrzegali postu, palili ofiarne kadzidła, okaleczali swe ciała upuszczając w ofierze krew oraz przestrzegali abstynencji seksualnej.

 

Podobnie jak Toltekowie i później Aztekowie, Majowie składali bogom w ofierze ludzi, nigdy jednak ofiary te nie osiągnęły takich rozmiarów, jak w ośrodkach zamieszkiwanych przez wskazane powyżej kultury. Ofiarami byli przeważnie jeńcy wojenni. Ponadto podczas uroczystych obchodów świąt powszechnie występowały samoofiary oraz samookaleczenia, polegające głównie na upuszczaniu z różnych części ciała (uszu, języka, penisa … etc) krwi w ofierze bogom. Obsesja na punkcie krwi, charakterystyczna zwłaszcza dla elit wojskowych i kapłańskich, wywodziła się z wierzenia, iż od niej zależy egzystencja zarówno ludzi, jak też bogów, albowiem uwolniona podczas rytuału upuszczania krwi energia wzmacniała bogów. Ludzi przeznaczonych do złożenia w ofierze rozbierano, po czym malowano ich ciała w kolorze ofiarnym (niebieskim) i przyodziewano w spiczaste nakrycie głowy. Miejscem kaźni był zazwyczaj dziedziniec świątyni lub wierzchołek piramidy, gdzie uprzednio malowano na niebiesko ołtarz w celu odpędzenia złych duchów. Czterech kapłanów chacs, pomalowanych na niebiesko, chwytało ofiarę za ręce i nogi układając ją na plecach na wcześniej przygotowanym ołtarzu. Kapłan rozcinał krzemiennym nożem klatkę piersiową i wyciągał z niej tętniące jeszcze serce, po czym podawał je kapłanowi chilan, który smarował krwią posąg bóstwa, na cześć którego odprawiano ofiarę. Następnie kapłani chacs zrzucali ciało ofiary z wierzchołka piramidy, gdzie kapłani niższej rangi obdzierali je ze skóry, którą przyodziewał kapłan chilan, po czym odprawiał w niej rytualny taniec.

 

Majowie wierzyli, że ludzie po śmierci przemierzali jaskinie świata podziemnego. Zmarli władcy podążali ścieżką zgodną z kosmicznym ruchem słońca, wkraczali do świata podziemi i z pomocą swoich ponadnaturalnych mocy odradzali się na niebie jako bogowie, w hołdzie którym wznoszono później świątynie na ich grobach. Zwykła ludność grzebana była pod podłogami swych domostw, a w ostatniej podróży towarzyszyły im artefakty religijne o charakterze funeralnym oraz przedmioty codziennego użytku, mające im pomóc w szczęśliwej drodze przez zaświaty. Zwłoki owijano w tkaninę, zaś do ust zmarłego wkładano ziarno i gładki kamyk. Majowie wierzyli w nieśmiertelność duszy oraz wyznawali zasadę, że życie na tamtym świecie zależy od sposobu życia i uczynków popełnionych na ziemi. Potępieni trafiali do piekła – Mitnal, bezbrzeżnego lodowatego pustkowia, w którym dusze nieszczęśników dręczone były przez demony. Samobójstwo traktowali Majowie, jako wyraz największego poświęcenia, które zapewniało wieczny dostatek w zaświatach.

 

Panteon bogów Majów był jednym z najbardziej licznych i zróżnicowanych w całej Mezoameryce, głównie wskutek wielu funkcji oraz wielu oblicz każdego bóstwa. Niektóre źródła podają, że Majowie czcili, co najmniej 166 bogów, którzy ponadto łączyli się w pary oraz w triady (najbardziej znaną spośród tych ostatnich jest triada z Palenque). Każdy z bogów posiadał pewne cechy ludzkie, po których można go rozpoznać w przedstawieniach hieroglificznych. Wiadomo, że najwyższym bóstwem epoki klasycznej był Itzamná, Bóg-Stwórca, Pan Ognia i Ziemi, twórca pisma, patron sztuki i nauki, przedstawiany niekiedy pod postacią węża. Itzamná wyobrażany był, jako starszy mężczyzna z bezzębnymi szczękami, zapadniętymi policzkami oraz wydatnym nosem. Żoną jego była Ix Chel, Bogini Księżyca, Pani Fal, Medycyny oraz Porodów.

 

Głównymi bogami w panteonie Majów byli:

 

Itzamná (Hunab Ku) – Bóg Stwórca

Kinich Ahau – Bóg Słońca

Ix Chel – Bogini Księżyca

Lahun Chan – Bóg Wenus

Yum Caax – Młody Bóg Kukurydzy – Bóg Urodzaju

Ah Puch – Bóg Śmierci

Ixtab – Bogini Samobójców

Hun Batz, Hun Chouen – Małpi Bogowie, przyrodni bracia Bohaterskich Bliźniaków

Chac – Bóg Deszczu

Ek Chuah – Bóg Kupców i Wojny

Cizin – bóg świata podziemnego. Innymi bogami zaświatów byli Panowie Xibalba.

W okresie wpływów tolteckich na terenach zamieszkiwanych przez Majów, ważne miejsce w panteonie zajmował Kukulcán – Bóg Wiatru, majański odpowiednik Pierzastego Węża – Quetzalcoatla.

Ponadto, swoje własne bóstwa opiekuńcze posiadał każdy dzień, miesiąc i rok, a także zwierzęta, rośliny, góry itp. oraz każdy z trzynastu poziomów nieba i dziewięciu poziomów piekła. Charakterystyczną cechą bogów był dualizm, który przejawiał się w wiecznej walce między potęgą dobra i zła o panowanie nad losem człowieka. Dobrzy bogowie przynosili urodzaj i dobrobyt, zaś źli sprowadzali śmierć, katastrofy i zniszczenia.